انواع زیره کفش؛ فرق زیرهی لاستیکی، پییو، ایویای، تی‌پی‌آر و چرمی و انتخاب زیرهی مناسب
زیرهی کفش چه جنس‌هایی داره و کدوم بهتره؟ مقایسه‌ی زیرهی لاستیکی، پییو (PU)، ایویای (EVA)، تی‌پی‌آر (TPR) و چرمی از نظر وزن، دوام، چسبندگی و راحتی، به‌اضافه‌ی فرق زیرهی دوختی و چسبی.
🗓 ۵ آبان ۱۴۰۵ · ⏱ ۴ دقیقه مطالعه
وقتی کفش می‌خریم، بیشتر به رویه نگاه می‌کنیم: رنگ، مدل، چرم یا پارچه. ولی چیزی که هر روز وزن بدنمون رو تحمل می‌کنه، روی سنگ و آسفالت و برف می‌ساییده میشه و تعیین می‌کنه کفش سُر بخوره یا نه، زیره‌ست. یه رویه‌ی قشنگ روی یه زیرهی بد، کفشیه که زود کنار میره.
زیره از چند لایه ساخته میشه؟
خیلی از کفش‌ها، مخصوصاً کفشهای ورزشی و راحتی، زیرهی چندلایه دارن:
- کفی (Insole): لایه‌ای که پا مستقیم روش قرار می‌گیره؛ معمولاً قابل درآوردنه.
- میانه (Midsole): لایه‌ی ضربه‌گیر وسط؛ راحتی کفش بیشتر به این لایه بستگی داره.
- زیرهی بیرونی (Outsole): لایه‌ای که با زمین تماس داره؛ چسبندگی و دوام رو تعیین می‌کنه.
کفشهای رسمی و ساده‌تر گاهی فقط یه زیرهی یک‌تیکه دارن.
جنس‌های رایج زیره
زیرهی لاستیکی (Rubber)
لاستیک طبیعی یا مصنوعی؛ بهترین چسبندگی روی سطح‌های خیس و ناصاف و دوام خیلی خوب. نقطه‌ضعفش وزن بیشتره. برای کفش کوهنوردی، کفش کار و زیرهی بیرونی کفشهای ورزشی عالیه. صفحه‌ی زیرهی لاستیکی
زیرهی پییو (PU)
پلی‌اورتان؛ از لاستیک سبک‌تره، ضربه رو خوب جذب می‌کنه و دوام خوبی داره. توی کفشهای طبی، روزمره و رسمیِ راحتی خیلی رایجه. یه نکته‌ی کمتر شنیده‌شده: زیرهی پییو اگه سال‌ها بدون استفاده توی جای گرم یا مرطوب بمونه، ممکنه بهخاطر واکنش با رطوبت هوا (هیدرولیز) ترد بشه و پودر بشه. برای همین کفش پی‌یویی که چند سال توی انبار مونده، حتی نو، ممکنه زود خراب بشه. صفحه‌ی زیرهی پییو
زیرهی ایویای (EVA)
فوم خیلی سبک و نرم؛ حس راحتی فوق‌العاده‌ای داره و توی میانه‌ی کفشهای ورزشی، دمپایی و صندل خیلی استفاده میشه. با گذر زمان فشرده میشه و ضربه‌گیریش کم میشه؛ روی زمین لیز هم چسبندگی زیادی نداره، برای همین معمولاً یه لایه‌ی لاستیک زیرش می‌ذارن. صفحه‌ی زیرهی ایویای
زیرهی تی‌پی‌آر (TPR)
لاستیک ترموپلاستیک؛ ارزون‌تر از لاستیک و پییو، با انعطاف و چسبندگی متوسط. توی کفشهای اقتصادی و بچگانه زیاد دیده میشه. توی سرمای خیلی شدید ممکنه کمی سفت بشه.
زیرهی چرمی
مخصوص کفشهای رسمی و مجلسی کلاسیک. هوا رو رد می‌کنه، به فرم پا درمیاد و شیکه؛ ولی روی سطح خیس و سنگ صاف لیزه و با آب زودتر آسیب می‌بینه. خیلی از کفاش‌ها یه لایه‌ی لاستیکی نازک روش اضافه می‌کنن تا هم دوام بیشتر بشه، هم سُر نخوره.
مقایسه‌ی سریع
| جنس | وزن | دوام | چسبندگی | راحتی | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|---|
| لاستیک | سنگین | خیلی زیاد | خیلی خوب | متوسط | کوه، کار، زمستون |
| پییو | متوسط | زیاد | خوب | خوب | روزمره، طبی، رسمیِ راحتی |
| ایویای | خیلی سبک | متوسط | کم | خیلی خوب | ورزشی، دمپایی، صندل |
| تی‌پی‌آر | متوسط | متوسط | متوسط | متوسط | کفش اقتصادی و بچگانه |
| چرم | سبک | متوسط | کم | خوب | کفش رسمی و مجلسی |
زیرهی دوختی یا چسبی؟
جنس زیره یه طرف ماجراست؛ اینکه چطور به رویه وصل شده هم مهمه:
- چسبی (Cemented): زیره با چسب به رویه وصل میشه. سبک، انعطاف‌پذیر و ارزون‌تره و بیشتر کفشهای امروزی همین‌طورن. تعویض زیره‌ش سختتره.
- دوختی (مثل گودیر ولت): زیره با دوخت و یه نوار چرمی به رویه وصل میشه. سنگین‌تر و گرون‌تره، ولی قابل تعویض زیره‌ست؛ یعنی کفش رسمی خوب می‌تونه سال‌ها دوام بیاره و فقط زیره‌ش عوض بشه.
- تزریقی: زیرهی پییو یا لاستیک مستقیم روی رویه قالب‌ریزی میشه. اتصال خیلی محکمی داره و توی کفشهای کار و طبی رایجه.
چطور زیرهی باکیفیت رو تشخیص بدیم؟
- خمش کن: کفش خوب از جلوی پا (جایی که انگشت‌ها خم میشن) راحت خم میشه، نه از وسط کف.
- لبه‌ی اتصال رو ببین: نباید جای چسب اضافه، فاصله یا باز شدگی بین زیره و رویه دیده بشه.
- شیارهای زیره برای کفش روزمره و زمستونی مهمه؛ زیرهی کاملاً صاف روی سطح خیس سُر می‌خوره.
- بپرس زیره چیه. فروشنده‌ای که جواب دقیق نمیده، احتمالاً خودش هم نمی‌دونه.
نگهداری از زیره
- کفش‌ها رو چرخشی بپوش تا ضربه‌گیر میانی بین استفاده‌ها فرصت برگشت داشته باشه.
- پاشنه‌ی ساییده‌شده رو زود تعمیر کن؛ ساییدگی یک‌طرفه، فشار رو به مچ و زانو منتقل می‌کنه.
- کفش رو کنار بخاری یا توی آفتاب داغ خشک نکن؛ چسب زیره شل میشه.
نکته‌های بیشتر توی راهنمای تمیز کردن و نگهداری کفش.
برای کفش‌فروش‌ها
جنس زیره رو صریح کنار هر مدل بنویس. مشتری‌ای که کفش طبی یا رانینگ می‌خره، دقیقاً همینو می‌پرسه و اطلاعات فنی دقیق، حس حرفه‌ای بودن میده.
سؤال‌های رایج
بهترین جنس زیرهی کفش چیه؟
بستگی به کاربرد داره: برای کوه و زمستون لاستیک، برای راحتی روزمره و کفش طبی پییو، برای کفش ورزشی سبک ترکیب ایویای و لاستیک، و برای کفش رسمی چرم.
زیرهی پییو بهتره یا ایویای؟
پییو بادوامتره و فرمش رو بیشتر نگه میداره؛ ایویای سبکتر و نرمتره ولی زودتر فشرده میشه. برای استفادهی روزانهی طولانی معمولاً پییو دوام بیشتری داره.
چرا زیرهی کفشم پودر شد؟
اگه زیره پییو بوده و کفش مدت طولانی استفاده نشده، احتمالاً بهخاطر هیدرولیز ترد شده. این برای کفشهای چندسالهی انبارشده هم پیش میاد.
زیرهی کفش رو میشه عوض کرد؟
برای کفشهای دوختی معمولاً بله و کفاش این کار رو انجام میده. برای کفشهای چسبی و تزریقی سختتره و همیشه بهصرفه نیست.
رنگ، سایز و قیمت؛ با سایزیاب و سفارش در واتس‌اپ.
