📑 فهرست مطالب
اگه یه انگشتر نقره یا طلای سفید دارید که خیلی سفید و آینه‌ای برق می‌زنه، احتمالاً روش آبکاری رودیوم شده. رودیوم یکی از کمیاب‌ترین فلزات دنیاست و یه لایه‌ی خیلی نازکش کافیه تا نقره دیرتر سیاه بشه و طلای سفید سفیدتر به نظر برسه. این مقاله همه چیز رو درباره‌ی این آبکاری توضیح میده.
رودیوم چیه؟
رودیوم فلزیه از خانواده‌ی پلاتین: سفید براق، خیلی سخت، و در برابر خوردگی و سیاه شدن بسیار مقاوم. به خاطر کمیاب بودنش گرونه، ولی برای آبکاری فقط یه لایه‌ی خیلی نازک (معمولاً کمتر از یک میکرون) لازمه، برای همین هزینه‌ش روی قطعه زیاد نیست.
چرا روی نقره و طلای سفید آبکاری میشه؟
| روی | هدف آبکاری |
|---|---|
| نقرهی ۹۲۵ | جلوگیری از سیاه شدن، براقی بیشتر، مقاومت در برابر خط |
| طلای سفید | پوشوندن ته‌رنگ زرد یا خاکستری آلیاژ، سفیدی آینه‌ای |
| طلای زرد (به‌ندرت) | ایجاد طرح دورنگ (بخشی سفید، بخشی زرد) |
طلای سفید در واقع خودش «کاملاً سفید» نیست؛ آلیاژ طلا با پالادیوم یا نیکل یه رنگ سفید متمایل به زرد یا خاکستری داره. رودیوم این ته‌رنگ رو می‌پوشونه. برای همین بعد از مدتی که آبکاری ساییده میشه، طلای سفید کمی زرد به نظر میاد. طلای سفید و رزگلد
آبکاری رودیوم چقدر دوام داره؟
بستگی به ضخامت لایه، نوع قطعه و نحوه‌ی استفاده داره:
| قطعه | دوام معمول |
|---|---|
| انگشتر روزانه (کف انگشتر) | از چند ماه تا حدود یک سال |
| گوشواره و گردنبند | معمولاً چند سال |
| دستبند | بین این دو، بسته به ساییده شدن |
جاهایی که بیشتر ساییده میشن (کف انگشتر، لبه‌های دستبند، قفل) زودتر رنگ اصلی فلز رو نشون میدن.
نشونه‌های از بین رفتن آبکاری
- طلای سفید در بعضی نقاط کمی زرد شده
- نقره در بعضی نقاط شروع به تیره شدن کرده
- براقی یکدست نیست؛ بعضی جاها مات‌تره
- لبه‌ها رنگ متفاوتی با بقیه‌ی قطعه دارن
- قطعه رو به طلاساز یا آبکار ببرید
- نگین‌های حساس بررسی میشن (بعضی نگین‌ها باید محافظت بشن)
- قطعه تمیز و پولیش میشه
- آبکاری انجام میشه
- قطعه شسته و خشک میشه و تحویل داده میشه
آبکاری وزن یا ارزش قطعه رو تغییر میده؟
وزن: لایه‌ی رودیوم اون‌قدر نازکه که تأثیر قابل‌اندازه‌گیری روی وزن معمولی قطعه نداره.
ارزش فلزی: ارزش فروش یه قطعه‌ی نقره یا طلا بر اساس وزن و عیار فلز اصلیه. رودیوم ارزش فلزی قابل‌توجهی اضافه نمی‌کنه و موقع فروش معمولاً حساب نمیشه. قیمت هر گرم نقره
آزمایش عیار: آبکاری رودیوم ممکنه روی دستگاه XRF اثر بذاره، چون دستگاه سطح رو می‌خونه. عیارسنجی در آزمایشگاه
رودیوم یا آبکاری طلا یا هیچی؟
- نقرهی بدون آبکاری: برق گرم‌تر و طبیعی‌تر نقره رو داره، ولی زودتر سیاه میشه و نیاز به تمیز کردن داره.
- نقره با آبکاری رودیوم: سفید سرد و آینه‌ای، کمتر نیاز به تمیز کردن.
- نقره با آبکاری طلا (Vermeil): ظاهر طلایی با قیمت نقره. درباره‌ی انواع روکش و آبکاری طلا طلای روکش‌دار و آبکاری‌شده رو ببینید.
نکته‌های خرید زیورآلات آبکاری‌شده
- از فروشنده بپرسید قطعه آبکاری داره یا نه، و چه نوعی.
- عیار فلز اصلی رو جدا بپرسید (مثلاً نقرهی ۹۲۵ با آبکاری رودیوم).
- بپرسید آیا تجدید آبکاری خدمات پس از فروش داره.
- توجه کنید که «سفیدی کامل» طلای سفید به آبکاری وابسته‌ست، نه خود آلیاژ.
- اگه به نیکل حساسیت دارید، آبکاری رودیوم فقط تا وقتی سالمه محافظت می‌کنه. حساسیت پوستی به طلا
مراقبت از آبکاری
- مواد شیمیایی، کلر استخر و شوینده‌های قوی آبکاری رو زودتر از بین می‌برن.
- سایندهها مثل خمیردندون یا پودرهای پولیش رو استفاده نکنید.
- با آب ولرم و صابون ملایم تمیز کنید.
- موقع کار سنگین، ورزش یا باشگاه دربیارید.
سؤالات متداول
آبکاری رودیوم روی نقره چند وقت دوام داره؟
از چند ماه برای کف انگشتر روزانه تا چند سال برای گوشواره و گردنبند؛ بسته به ضخامت و نحوه‌ی استفاده.
چرا طلای سفید من زرد شده؟
احتمالاً آبکاری رودیومش ساییده شده و رنگ واقعی آلیاژ (که کمی زرده) معلوم شده. با تجدید آبکاری برطرف میشه.
آبکاری رودیوم ارزش طلا یا نقره رو بالا میبره؟
نه بهشکل قابلتوجه. ارزش فروش بر اساس وزن و عیار فلز اصلیه.
نقره با آبکاری رودیوم تقلبیه؟
نه. آبکاری رودیوم روی نقرهی اصل ۹۲۵ کاملاً رایجه. فقط عیار فلز اصلی رو از فروشنده بپرسید.
میشه آبکاری رو در خونه حفظ کرد؟
با پرهیز از مواد شیمیایی، کلر، سایندهها و کار سنگین، آبکاری خیلی دیرتر از بین میره.
